Projektowanie instalacji wentylacyjnych i odciągowych w Płocku

Prawidłowo zaprojektowana instalacja wentylacyjna i odciągowa ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pracowników, jakości powietrza oraz prawidłowego przebiegu procesów technologicznych. W zakładach przemysłowych system wentylacji często musi jednocześnie usuwać pyły, dymy, spaliny, mgłę olejową, opary chemiczne, nadmiar ciepła i wilgoć.

Projektowanie wentylacji przemysłowej nie polega jednak wyłącznie na dobraniu wentylatora o odpowiedniej wydajności. Skuteczny system wymaga właściwego rozmieszczenia punktów odciągowych, obliczenia strumieni powietrza, doboru średnic kanałów, określenia strat ciśnienia oraz wyboru odpowiednich urządzeń filtracyjnych i wentylatorów.

Czym jest instalacja wentylacyjna i odciągowa?

Instalacja wentylacyjna służy do zapewnienia odpowiedniej wymiany powietrza w pomieszczeniach oraz utrzymania wymaganych warunków środowiska pracy. W zakładach przemysłowych może również odpowiadać za usuwanie nadmiaru ciepła, wilgoci i zanieczyszczeń powstających podczas procesów technologicznych.

Instalacja odciągowa jest natomiast ukierunkowana przede wszystkim na usuwanie zanieczyszczeń bezpośrednio w miejscu ich powstawania. Dzięki temu pyły, dymy, spaliny czy opary nie rozprzestrzeniają się po całej hali produkcyjnej.

Wentylacja ogólna

Wentylacja ogólna zapewnia wymianę powietrza w całym pomieszczeniu. Może być stosowana między innymi do usuwania nadmiaru ciepła, wilgoci oraz zanieczyszczeń, których nie można skutecznie przechwycić w jednym konkretnym miejscu.

Odciąg miejscowy

Odciąg miejscowy przechwytuje zanieczyszczenia bezpośrednio przy źródle ich powstawania. Stosuje się go między innymi przy stanowiskach spawalniczych, szlifierskich, obrabiarkach CNC, stanowiskach generujących spaliny oraz w procesach, podczas których powstają pyły i opary.

W praktyce najlepsze rezultaty często zapewnia połączenie wentylacji ogólnej i odciągów miejscowych.

Jak zaprojektować instalację wentylacyjną?

Projektowanie instalacji wentylacyjnej powinno rozpocząć się od dokładnego rozpoznania warunków panujących w zakładzie. Nie istnieje jeden uniwersalny system, który można zastosować do każdego procesu technologicznego.

Podczas projektowania należy określić przede wszystkim:

• Rodzaj procesu technologicznego
• Rodzaj powstających zanieczyszczeń
• Miejsce ich emisji
• Ilość generowanych zanieczyszczeń
• Wymaganą wydajność powietrza
• Liczbę punktów odciągowych
• Sposób prowadzenia kanałów
• Straty ciśnienia
• Rodzaj wymaganej filtracji
• Warunki temperaturowe
• Możliwość wystąpienia atmosfery wybuchowej

Dopiero na podstawie tych informacji można prawidłowo dobrać urządzenia i zaprojektować całą instalację.

Określenie źródła zanieczyszczeń

Pierwszym etapem jest określenie, gdzie powstają zanieczyszczenia. W zależności od procesu mogą być one emitowane przez pojedynczą maszynę, stanowisko pracy, linię produkcyjną albo przez większą część hali.

Przykładowo:

• Podczas spawania powstają dymy spawalnicze
• Podczas obróbki drewna powstają trociny i pyły drzewne
• Podczas pracy obrabiarek CNC może powstawać mgła olejowa
• W warsztatach i halach serwisowych problemem są spaliny
• Podczas procesów chemicznych mogą powstawać agresywne opary

Rodzaj źródła emisji decyduje o sposobie jego przechwytywania.

Określenie rodzaju zanieczyszczeń

Kolejnym etapem jest określenie właściwości substancji, które mają być usuwane.

Znaczenie mają między innymi:

• Wielkość cząstek
• Gęstość
• Temperatura
• Wilgotność
• Właściwości chemiczne
• Właściwości palne i wybuchowe
• Stężenie zanieczyszczeń

Innego rozwiązania wymaga odciąg trocin, innego odciąg dymów spawalniczych, a jeszcze innego system do usuwania mgły olejowej.

Określenie wymaganej wydajności powietrza

Jednym z najważniejszych etapów projektowania jest określenie wymaganego strumienia objętości powietrza.

Wydajność instalacji oznacza się symbolem Q i podaje najczęściej w m³/h.

W przypadku odciągów miejscowych podstawą obliczeń może być między innymi powierzchnia otworu oraz wymagana prędkość przechwytywania:

Q = A × v × 3600

gdzie:

• Q - strumień objętości powietrza [m³/h]
• A - powierzchnia otworu [m²]
• v - prędkość powietrza [m/s]

Właściwa wydajność zależy jednak od konkretnego procesu i konstrukcji punktu odciągowego.

Wentylacja przemysłowa

Wentylacja przemysłowa obejmuje systemy przeznaczone do zapewnienia odpowiednich warunków powietrznych w zakładach produkcyjnych, warsztatach, magazynach i innych obiektach przemysłowych.

W zależności od potrzeb instalacja może odpowiadać za:

• Dostarczanie świeżego powietrza
• Usuwanie zużytego powietrza
• Odprowadzanie ciepła
• Usuwanie wilgoci
• Odciąganie zanieczyszczeń
• Poprawę warunków pracy

W rozbudowanych instalacjach wentylacja przemysłowa może składać się z wielu współpracujących elementów: wentylatorów, kanałów, filtrów, odpylaczy, separatorów oraz punktów odciągowych.

Jak dobrać wentylator przemysłowy?

Wentylator jest jednym z najważniejszych elementów instalacji. Jego zadaniem jest zapewnienie odpowiedniego przepływu powietrza przy jednoczesnym pokonaniu oporów występujących w całym systemie.

Podczas doboru wentylatora przemysłowego należy uwzględnić przede wszystkim:

• Wymaganą wydajność
• Wymagany spręż
• Całkowite straty ciśnienia
• Temperaturę transportowanego powietrza
• Rodzaj medium
• Warunki pracy
• Wymagania dotyczące bezpieczeństwa

Wentylatory kanałowe

Wentylatory kanałowe znajdują zastosowanie w instalacjach wentylacyjnych, w których wymagany jest przepływ powietrza przez sieć kanałów. Mogą być stosowane między innymi w systemach nawiewnych i wywiewnych.

Wentylatory promieniowe

Wentylatory promieniowe są szczególnie przydatne w instalacjach wymagających większego sprężu. Stosuje się je między innymi w rozbudowanych systemach odpylania i odciągach przemysłowych, gdzie wentylator musi pokonać opory kanałów, filtrów oraz urządzeń technologicznych.

Wentylatory osiowe

Wentylatory osiowe umożliwiają transport dużych ilości powietrza przy stosunkowo niewielkich oporach instalacji. Znajdują zastosowanie przede wszystkim w wentylacji ogólnej, halach produkcyjnych i innych obiektach wymagających dużej wymiany powietrza.

Wentylatory dachowe

Wentylatory dachowe montowane są bezpośrednio na dachu budynku. Mogą służyć do usuwania powietrza z hal produkcyjnych, magazynów oraz innych obiektów przemysłowych.

Wentylatory chemoodporne

Wentylatory chemoodporne przeznaczone są do transportu powietrza zawierającego agresywne chemicznie gazy i opary. Przy ich doborze istotne jest uwzględnienie rodzaju transportowanego medium oraz odporności materiałów, z których wykonano urządzenie.

Wentylatory przeciwwybuchowe ATEX

Jeżeli w instalacji mogą występować atmosfery wybuchowe, konieczne jest uwzględnienie odpowiednich wymagań bezpieczeństwa. W takich zastosowaniach stosuje się między innymi wentylatory przeciwwybuchowe ATEX odpowiednie do warunków występujących w danej strefie.

Wentylatory bocznokanałowe

Wentylatory bocznokanałowe stosuje się w instalacjach wymagających uzyskania wysokiego podciśnienia lub sprężu przy określonym strumieniu powietrza. Znajdują zastosowanie między innymi w systemach odciągowych, transportowych i technologicznych.

Jak zaprojektować system odpylania przemysłowego?

Projektowanie systemu odpylania przemysłowego wymaga uwzględnienia całej drogi przepływu powietrza - od miejsca powstawania pyłu aż do punktu jego oczyszczenia i odprowadzenia.

Typowy system może składać się z:

źródła zanieczyszczenia → punktu odciągowego → kanałów → odpylacza → wentylatora → wyrzutni

W zależności od rodzaju procesu układ może zostać uzupełniony o dodatkowe elementy, takie jak separatory iskier, przepustnice, tłumiki hałasu czy urządzenia automatycznego odbioru pyłu.

Dobór punktu odciągowego

Punkt odciągowy powinien znajdować się możliwie blisko miejsca powstawania zanieczyszczeń. Im lepiej zostaną one przechwycone u źródła, tym mniejsza ilość zanieczyszczonego powietrza przedostanie się do hali.

W zależności od procesu można zastosować:

• Ramiona odciągowe
• Ramiona spawalnicze
• Okapy
• Stoły odciągowe
• Króćce odciągowe
• Ssawki
• Obudowy maszyn

Dobór kanałów wentylacyjnych

Kanały powinny zostać dobrane na podstawie wymaganego strumienia powietrza oraz odpowiedniej prędkości przepływu.

W instalacjach transportujących pyły szczególnie ważne jest utrzymanie prędkości, która ogranicza możliwość osadzania się materiału wewnątrz przewodów.

Zbyt mała średnica kanału może powodować nadmierny wzrost prędkości i strat ciśnienia. Zbyt duża średnica może natomiast doprowadzić do spadku prędkości transportowej.

Rodzaje odpylaczy i urządzeń odciągowych

Odpylacz powinien zostać dobrany do rodzaju zanieczyszczeń oraz wymaganej skuteczności filtracji. W zależności od procesu można zastosować różne rozwiązania.

Odpylacze cyklonowe

Odpylacze cyklonowe wykorzystują siłę odśrodkową do oddzielania cząstek stałych od strumienia powietrza. Są szczególnie przydatne do separacji większych cząstek, trocin, wiórów oraz innych materiałów sypkich.

Cyklon może pracować jako samodzielny separator lub jako pierwszy stopień oczyszczania przed filtrem dokładnym.

Odciągi trocin

Odciągi trocin stosuje się przede wszystkim w zakładach zajmujących się obróbką drewna. Ich zadaniem jest skuteczne usuwanie trocin, wiórów i pyłu drzewnego powstających podczas cięcia, frezowania, wiercenia i szlifowania.

W zależności od wielkości zakładu system może obejmować pojedynczy punkt odciągowy albo centralną instalację obsługującą wiele maszyn.

Odciągi spalin

Odciągi spalin przeznaczone są do usuwania gazów powstających podczas pracy silników spalinowych. Stosuje się je między innymi w warsztatach samochodowych, stacjach obsługi, halach serwisowych i zakładach, w których pojazdy lub maszyny z silnikami spalinowymi pracują wewnątrz budynków.

Ramiona odciągowe i spawalnicze

Ramiona odciągowe pozwalają przechwytywać zanieczyszczenia bezpośrednio przy stanowisku pracy.

Ramiona spawalnicze znajdują zastosowanie podczas spawania, lutowania i innych procesów generujących dymy oraz pyły. Ich zaletą jest możliwość ustawienia punktu ssącego w bezpośrednim sąsiedztwie źródła emisji.

Urządzenia filtrowentylacyjne

Urządzenia filtrowentylacyjne łączą funkcję odciągania zanieczyszczonego powietrza oraz jego oczyszczania. Mogą być stosowane jako samodzielne urządzenia stanowiskowe lub jako element większej instalacji centralnej.

Dobór technologii filtracji zależy od rodzaju zanieczyszczeń, ich stężenia oraz wymaganej jakości powietrza po filtracji.

Separatory mgły olejowej

Separatory mgły olejowej stosuje się przede wszystkim w zakładach wykorzystujących obrabiarki CNC, tokarki, frezarki i inne maszyny, podczas których powstają aerozole olejowe lub emulsje chłodzące.

Ich zadaniem jest przechwycenie cząstek oleju i chłodziwa oraz oczyszczenie powietrza przed jego dalszym odprowadzeniem lub powrotem do hali.

Jak dobrać odpylacz przemysłowy?

Wybór odpylacza przemysłowego powinien być poprzedzony analizą właściwości zanieczyszczeń. Sam parametr wydajności powietrza nie wystarcza do prawidłowego doboru urządzenia.

Należy uwzględnić:

Rodzaj zanieczyszczenia

Pył drzewny, pył metaliczny, cement, spaliny, mgła olejowa czy opary chemiczne wymagają zastosowania różnych technologii oczyszczania.

Wielkość cząstek

Im mniejsze cząstki, tym bardziej wymagany jest dokładny stopień filtracji. Duże cząstki mogą być skutecznie oddzielane mechanicznie, natomiast drobne pyły wymagają odpowiednio dobranych materiałów filtracyjnych.

Stężenie pyłu

Duża ilość zanieczyszczeń wymaga urządzenia przystosowanego do pracy przy wysokim obciążeniu.

Wymagana skuteczność filtracji

Wybór urządzenia zależy również od wymaganej jakości powietrza po oczyszczeniu.

Temperatura

Wysoka temperatura transportowanego medium może wykluczać zastosowanie niektórych materiałów filtracyjnych lub elementów instalacji.

Zagrożenie wybuchem

W przypadku pyłów palnych, gazów lub innych substancji mogących tworzyć atmosferę wybuchową należy uwzględnić wymagania dotyczące ochrony przeciwwybuchowej.

Jak obliczyć wydajność instalacji odciągowej?

Wydajność instalacji odciągowej powinna wynikać z parametrów punktów odciągowych oraz rodzaju procesu.

W przypadku prostego otworu odciągowego można wykorzystać wzór:

Q = A × v × 3600

gdzie:

• Q - wydajność [m³/h]
• A - powierzchnia otworu [m²]
• v - wymagana prędkość przechwytywania [m/s]

W bardziej rozbudowanych instalacjach należy uwzględnić wiele punktów odciągowych oraz sposób ich jednoczesnej pracy.

Nie zawsze konieczne jest przyjmowanie sumy maksymalnych wydajności wszystkich punktów. Właściwy dobór zależy między innymi od organizacji pracy zakładu oraz liczby jednocześnie pracujących stanowisk.

Jak obliczyć straty ciśnienia w instalacji?

Odpowiedni dobór wentylatora wymaga określenia całkowitych strat ciśnienia.

Na opory instalacji wpływają między innymi:

• Długość kanałów
• Średnice przewodów
• Kolana
• Trójniki
• Przepustnice
• Przewody elastyczne
• Punkty odciągowe
• Odpylacze
• Filtry
• Tłumiki

Wentylator powinien zapewnić wymagany strumień powietrza przy ciśnieniu odpowiadającym sumie wszystkich strat.

Pominięcie oporów urządzeń filtracyjnych lub zbyt duża liczba kształtek może spowodować, że rzeczywista wydajność instalacji będzie znacznie niższa od zakładanej.

Jak dobrać średnicę kanałów wentylacyjnych?

Średnica kanału powinna zostać dobrana na podstawie wymaganego przepływu oraz odpowiedniej prędkości powietrza.

W instalacjach transportujących pyły prędkość musi być wystarczająca do utrzymania zanieczyszczeń w strumieniu powietrza.

Przykładowo instalacje do transportu trocin i wiórów wymagają innych parametrów niż instalacje przeznaczone wyłącznie do transportu czystego powietrza.

Podczas projektowania należy również ograniczać liczbę niepotrzebnych zmian kierunku przepływu. Każde kolano, zwężenie i rozszerzenie powoduje dodatkowe straty ciśnienia.

Najczęstsze błędy przy projektowaniu instalacji odciągowej

Zbyt mała wydajność odciągu

Jeżeli ilość zasysanego powietrza jest zbyt mała, zanieczyszczenia mogą nie zostać skutecznie przechwycone u źródła.

Nieprawidłowo dobrany wentylator

Wentylator powinien być dobrany nie tylko pod względem wydajności, ale również wymaganego sprężu.

Zbyt mała prędkość w kanałach

W przypadku pyłów może prowadzić do ich osadzania się wewnątrz przewodów.

Nieprawidłowo dobrane średnice kanałów

Źle dobrane średnice wpływają na prędkość powietrza, straty ciśnienia i koszty eksploatacji.

Brak obliczeń strat ciśnienia

Pominięcie oporów filtrów, kanałów i kształtek może skutkować niedowymiarowaniem wentylatora.

Zbyt duża odległość punktu odciągowego od źródła emisji

Im dalej znajduje się punkt ssący, tym trudniej skutecznie przechwycić zanieczyszczenia.

Brak odpowiedniego nawiewu kompensacyjnego

Usuwanie dużych ilości powietrza bez zapewnienia odpowiedniego nawiewu może powodować nadmierne podciśnienie w hali i obniżać skuteczność systemu.

Nieodpowiedni odpylacz lub filtr

Urządzenie filtracyjne powinno być dobrane do konkretnego rodzaju zanieczyszczeń i wymaganej skuteczności.

Brak uwzględnienia zagrożenia wybuchem

W instalacjach transportujących pyły palne lub inne substancje mogące tworzyć atmosferę wybuchową konieczne jest uwzględnienie odpowiednich rozwiązań bezpieczeństwa.

Wentylacja ogólna czy odciąg miejscowy?

Wentylacja ogólna i odciąg miejscowy pełnią różne funkcje.

W wielu zakładach najbardziej efektywnym rozwiązaniem jest połączenie obu systemów. Odciąg miejscowy usuwa zanieczyszczenia bezpośrednio w miejscu ich powstawania, natomiast wentylacja ogólna zapewnia odpowiednią wymianę powietrza w całym pomieszczeniu.

Projektowanie instalacji wentylacyjnych a bezpieczeństwo

Bezpieczeństwo jest jednym z najważniejszych elementów projektowania instalacji przemysłowych.

Szczególnej uwagi wymagają procesy, podczas których powstają:

• Pyły palne
• Dymy
• Gorące gazy
• Iskry
• Substancje chemicznie agresywne
• Atmosfera potencjalnie wybuchowa

W takich instalacjach należy odpowiednio dobrać materiały, urządzenia i elementy zabezpieczające.

W przypadku występowania atmosfery wybuchowej konieczne może być zastosowanie urządzeń spełniających wymagania ATEX, w tym odpowiednich wentylatorów przeciwwybuchowych.

Projektowanie instalacji dla różnych procesów przemysłowych

Różne procesy technologiczne wymagają odmiennych sposobów projektowania instalacji.

Odciąg pyłów drzewnych

W stolarni lub zakładzie przetwórstwa drewna system powinien być dostosowany do transportu trocin, wiórów i pyłu drzewnego. Istotne jest utrzymanie odpowiedniej prędkości transportowej oraz zastosowanie właściwego odpylacza.

Odciąg dymów spawalniczych

W spawalni najważniejsze jest przechwycenie dymów możliwie blisko miejsca ich powstawania. W zależności od organizacji stanowiska można zastosować ramiona spawalnicze, stoły odciągowe lub centralny system odciągowy.

Odciąg spalin

W warsztatach samochodowych i halach serwisowych stosuje się specjalistyczne systemy odprowadzania spalin. Punkt odciągowy powinien być umieszczony bezpośrednio przy źródle emisji.

Odciąg mgły olejowej

W procesach obróbki skrawaniem stosuje się separatory mgły olejowej przeznaczone do usuwania aerozoli powstających podczas stosowania chłodziw i olejów technologicznych.

Odciąg oparów chemicznych

W przypadku substancji chemicznych szczególne znaczenie ma odporność materiałów instalacji oraz wentylatora na działanie transportowanego medium.

Odciąg pyłów metalicznych

Podczas szlifowania, cięcia i obróbki metali mogą powstawać duże ilości pyłów. System należy dobrać z uwzględnieniem rodzaju metalu, wielkości cząstek oraz potencjalnego zagrożenia pożarowego lub wybuchowego.

Oferta firmy Mastervent

Firma Mastervent oferuje rozwiązania przeznaczone do budowy przemysłowych systemów wentylacyjnych, odciągowych i filtracyjnych. Dobór urządzeń może obejmować zarówno pojedyncze stanowiska pracy, jak i rozbudowane instalacje obsługujące wiele punktów odciągowych.

W zależności od rodzaju procesu technologicznego system może zostać wyposażony w:

• Wentylatory przemysłowe
• Wentylatory promieniowe
• Wentylatory osiowe
• Wentylatory kanałowe
• Wentylatory dachowe
• Wentylatory chemoodporne
• Wentylatory przeciwwybuchowe ATEX
• Wentylatory bocznokanałowe
• Odpylacze cyklonowe
• Odciągi trocin
• Odciągi spalin
• Ramiona odciągowe i spawalnicze
• Urządzenia filtrowentylacyjne
• Separatory mgły olejowej

Kompleksowe podejście do projektowania pozwala dobrać poszczególne elementy jako jeden współpracujący system. Dzięki temu można uwzględnić nie tylko wymagany przepływ powietrza, ale również opory instalacji, rodzaj zanieczyszczeń, sposób filtracji oraz warunki pracy urządzeń.

Obsługa klientów z Płocka i okolic

• Słupno
• Biała
• Bielsk
• Łąck
• Nowe Duninowo
• Brudzeń Duży
• Sanniki
• Gąbin
• Bodzanów

Gdzie jest w Płocku firma projektująca instalacje wentylacyjne i odciągowe?

Skontaktuj się z nami, aby dobrać odpowiedni system wentylacji przemysłowej dla Twojego zakładu produkcyjnego. Oferujemy szybką realizację zamówień w Płocku, profesjonalne doradztwo w zakresie instalacji wentylacyjnych i odciągowych oraz atrakcyjne ceny.

Mastervent Sp. z o.o.
Obsługa klientów z Płocka i okolic
Telefon: +48 24 366 43 13
E-mail: biuro@mastervent.pl

Podsumowanie

Projektowanie instalacji wentylacyjnych i odciągowych wymaga połączenia kilku elementów w jeden prawidłowo działający system. Najważniejsze jest określenie rodzaju zanieczyszczeń, miejsca ich powstawania oraz wymaganej wydajności odciągu. Następnie należy dobrać punkty odciągowe, średnice kanałów, urządzenia filtracyjne oraz wentylator o odpowiedniej wydajności i sprężu.

W zależności od procesu technologicznego instalacja może wykorzystywać między innymi odpylacze cyklonowe, odciągi trocin, odciągi spalin, ramiona odciągowe i spawalnicze, urządzenia filtrowentylacyjne oraz separatory mgły olejowej. Za prawidłowy przepływ powietrza odpowiadają natomiast odpowiednio dobrane wentylatory przemysłowe - kanałowe, promieniowe, osiowe, dachowe, chemoodporne, przeciwwybuchowe ATEX lub bocznokanałowe.

Prawidłowo zaprojektowana instalacja pozwala skutecznie usuwać zanieczyszczenia u źródła, poprawiać warunki pracy oraz ograniczać koszty eksploatacyjne. Dlatego każdy system wentylacji przemysłowej i odciągu powinien być dobierany indywidualnie do parametrów konkretnego zakładu i procesu technologicznego.