Odciąganie pyłów w czasie produkcji mąki

Produkcja mąki wiąże się z powstawaniem pyłów na wielu etapach procesu technologicznego. Ziarno jest czyszczone, mielone, przesiewane i transportowane, a gotowy produkt może być dodatkowo dozowany oraz pakowany. Podczas tych operacji do powietrza przedostają się drobne cząstki mąki i innych materiałów organicznych. Skuteczne odciąganie pyłów mącznych pozwala ograniczyć ich rozprzestrzenianie się w zakładzie, poprawić warunki pracy oraz utrzymać odpowiednią czystość urządzeń i pomieszczeń.

Profesjonalna instalacja odpylająca w młynie powinna być projektowana jako kompletny system. Obejmuje ona punkty odbioru zanieczyszczonego powietrza, sieć przewodów, urządzenie filtracyjne, wentylator oraz system odbioru oddzielonego pyłu. Szczególne znaczenie ma prawidłowe przechwytywanie zanieczyszczeń bezpośrednio w miejscu ich powstawania.

Skąd powstaje pył podczas produkcji mąki?

Pylenie może występować praktycznie na każdym etapie przetwarzania ziarna. Szczególnie duże znaczenie mają procesy, w których materiał jest rozdrabniany, przesypywany lub transportowany.

Ilość powstającego pyłu zależy między innymi od rodzaju surowca, sposobu prowadzenia procesu, konstrukcji urządzeń oraz stopnia ich hermetyzacji.

Pylenie podczas przemiału ziarna

Przemiał jest jednym z podstawowych źródeł pyłu w młynie. Podczas rozdrabniania ziarna powstają drobne cząstki, które mogą zostać porwane przez przepływające powietrze.

Odpowiednio zaprojektowane punkty odciągowe powinny przechwytywać powietrze zawierające pył możliwie blisko miejsca jego powstawania.

Pył podczas przesiewania mąki

Kolejnym źródłem zapylenia są przesiewacze i urządzenia wykorzystywane do klasyfikacji produktu. Podczas przesypywania i separowania materiału drobne cząstki mogą przedostawać się do otoczenia.

Hermetyzacja urządzenia połączona z lokalnym odciągiem pozwala ograniczyć emisję pyłu do hali produkcyjnej.

Pylenie podczas transportu pneumatycznego

Transport pneumatyczny jest powszechnie stosowany do przemieszczania produktów sypkich. W systemach takich należy zwrócić uwagę na szczelność instalacji oraz prawidłowe prowadzenie przepływu powietrza.

Transport produktu i odpylanie mogą być ze sobą powiązane technologicznie, jednak nie należy utożsamiać tych dwóch funkcji. Ich parametry powinny być odpowiednio dobrane do konkretnego procesu.

Pył podczas przesypywania i dozowania

Punkty przesypowe są szczególnie narażone na emisję pyłu. Podczas spadania materiału z jednego urządzenia do drugiego powstaje strumień powietrza, który może unosić drobne cząstki.

W takich miejscach stosuje się obudowy oraz miejscowe punkty odciągowe.

Pylenie podczas pakowania mąki

Pakowanie gotowego produktu również może powodować emisję pyłu. Szczególnie istotne jest ograniczenie zapylenia w miejscu napełniania opakowań.

Odpowiednio umieszczony punkt odciągowy pozwala przechwycić pył zanim rozprzestrzeni się poza stanowisko pakowania.

Dlaczego pył mączny trzeba skutecznie odciągać?

Odciąganie pyłów mącznych ma znaczenie zarówno z punktu widzenia warunków pracy, jak i utrzymania czystości oraz bezpieczeństwa procesu produkcyjnego.

Pył mączny a zdrowie pracowników

Drobne cząstki obecne w powietrzu mogą być wdychane przez osoby przebywające w pobliżu źródła emisji. Ograniczenie zapylenia jest więc ważnym elementem organizacji bezpiecznego stanowiska pracy.

Najlepszym sposobem ograniczania emisji jest przechwytywanie pyłu możliwie blisko źródła, zamiast doprowadzania do jego rozprzestrzenienia się w całym pomieszczeniu.

Zanieczyszczenie maszyn i urządzeń

Pył osadzający się na maszynach, instalacjach oraz elementach wyposażenia może utrudniać utrzymanie zakładu w czystości.

Systematyczne usuwanie pyłu ogranicza jego osadzanie się na powierzchniach i pomaga utrzymać urządzenia w odpowiednim stanie technicznym.

Utrzymanie higieny w zakładzie

W zakładach związanych z produkcją żywności szczególne znaczenie ma ograniczanie niekontrolowanego rozprzestrzeniania się pyłów.

Skuteczna instalacja odpylająca pozwala ograniczyć ilość zanieczyszczeń trafiających do przestrzeni produkcyjnej i ułatwia utrzymanie porządku.

Ryzyko powstania atmosfery wybuchowej

Drobne pyły organiczne, w odpowiednich warunkach, mogą tworzyć atmosfery stwarzające zagrożenie wybuchem. Pył mączny należy więc uwzględniać podczas analizy zagrożeń związanych z procesem technologicznym.

Z tego względu projektowanie instalacji odpylania w młynie powinno uwzględniać również wymagania dotyczące ochrony przeciwwybuchowej.

Gdzie stosuje się odciąg pyłu mącznego?

Systemy odpylania można stosować w wielu punktach zakładu, w których występuje emisja drobnych cząstek.

Odciąg pyłu przy młynach

Młyny należą do podstawowych źródeł zapylenia. Lokalny odciąg pozwala ograniczyć ilość pyłu wydostającego się z urządzenia.

Odciąg przy przesiewaczach

Przesiewanie może powodować emisję drobnych cząstek. Odpowiednia obudowa i punkt odciągowy ograniczają ich przedostawanie się do otoczenia.

Odciąg przy mieszalnikach

W przypadku mieszania materiałów sypkich pył może powstawać podczas załadunku, pracy urządzenia oraz opróżniania zbiornika.

Odciąg przy przenośnikach

Transport materiałów sypkich może prowadzić do emisji pyłu szczególnie w miejscach zmiany kierunku lub przekazywania materiału pomiędzy urządzeniami.

Odciąg przy punktach przesypowych

Punkty przesypowe są naturalnymi miejscami do zastosowania miejscowego odciągu. Odpowiednia obudowa ogranicza rozprzestrzenianie się materiału, a instalacja ssąca usuwa zanieczyszczone powietrze.

Odciąg pyłu przy pakowaniu mąki

Na stanowiskach pakowania należy zwrócić uwagę na miejsce napełniania opakowań. Odciąg powinien być tak zaprojektowany, aby przechwytywać pył powstający podczas dozowania produktu.

Odciąg w magazynach i silosach

W zależności od konstrukcji instalacji również podczas napełniania i opróżniania silosów mogą występować źródła zapylenia wymagające odpowiedniego rozwiązania wentylacyjnego.

Jak działa instalacja odpylania w młynie?

Kompletna instalacja odpylająca w młynie składa się z kilku współpracujących ze sobą elementów.

Schemat działania można przedstawić w uproszczeniu:

źródło pyłu → punkt odciągowy → przewód → odpylacz → wentylator → oczyszczone powietrze

Każdy element systemu powinien być odpowiednio dobrany. Nawet bardzo skuteczny filtr nie zapewni właściwego efektu, jeśli pył nie zostanie prawidłowo przechwycony przy źródle.

Punkty odciągu i ssawy

Punkt odciągowy powinien być umieszczony możliwie blisko miejsca emisji. W zależności od urządzenia może mieć formę króćca, ssawy, obudowy lub zamkniętej komory.

Im lepiej ograniczona zostanie przestrzeń, z której odsysane jest zanieczyszczone powietrze, tym łatwiej uzyskać skuteczne odpylanie przy odpowiednim strumieniu powietrza.

Przewody instalacji odpylającej

Sieć przewodów transportuje zanieczyszczone powietrze od punktów odciągowych do urządzenia filtracyjnego.

Podczas projektowania należy uwzględnić średnice przewodów, długość instalacji, liczbę kolan i rozgałęzień oraz wymagane prędkości transportowe.

Odpylacz przemysłowy

Odpylacz oddziela cząstki pyłu od strumienia powietrza. Rodzaj zastosowanego urządzenia zależy od parametrów procesu oraz wymaganej skuteczności filtracji.

Wentylator

Wentylator zapewnia przepływ powietrza przez całą instalację. Powinien zostać dobrany na podstawie wymaganej wydajności oraz strat ciśnienia występujących w przewodach, filtrach i pozostałych elementach systemu.

System odbioru oddzielonego pyłu

Oddzielony materiał musi zostać bezpiecznie zebrany i zagospodarowany. Rozwiązanie zależy od konstrukcji odpylacza oraz organizacji procesu technologicznego.

Jak dobrać wydajność odciągu pyłu mącznego?

Prawidłowy dobór wydajności jest jednym z najważniejszych etapów projektowania instalacji.

Zbyt mały strumień powietrza może prowadzić do wydostawania się pyłu poza punkt odciągowy. Z kolei przewymiarowanie instalacji może powodować niepotrzebny wzrost kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych.

Od czego zależy wymagany strumień powietrza?

Podczas obliczeń należy uwzględnić między innymi:

• Rodzaj urządzenia
• Wielkość źródła emisji
• Stopień hermetyzacji
• Liczbę punktów odciągowych
• Sposób transportu materiału
• Wymagania technologiczne
• Parametry zastosowanego odpylacza

Prędkość powietrza w instalacji

Prędkość przepływu musi umożliwiać prawidłowy transport pyłu przez przewody.

Jeżeli prędkość będzie zbyt mała, materiał może osadzać się wewnątrz instalacji. Nadmierna prędkość zwiększa natomiast straty ciśnienia oraz zużycie energii.

Dlatego parametry powinny być dobierane indywidualnie dla konkretnego rodzaju pyłu i układu przewodów.

Obliczanie strumienia powietrza

W przypadku określania przepływu na podstawie przekroju przewodu można wykorzystać zależność:

Q = A × v × 3600

gdzie:

• Q - strumień objętości powietrza [m³/h]
• A - pole przekroju przewodu [m²]
• v - prędkość powietrza [m/s]

Jest to podstawowa zależność pozwalająca określić przepływ, jednak pełne obliczenia instalacji odpylającej wymagają również uwzględnienia strat ciśnienia oraz parametrów punktów odciągowych.

Obliczanie strat ciśnienia instalacji

Straty ciśnienia występują zarówno w prostych odcinkach przewodów, jak i na kolanach, trójnikach, przepustnicach, filtrach czy innych elementach instalacji.

Suma tych oporów jest niezbędna do prawidłowego doboru wentylatora.

Jakie odpylacze stosuje się przy produkcji mąki?

Dobór odpylacza zależy od ilości powstającego pyłu, wymaganej wydajności oraz charakterystyki całego procesu.

Odpylacze workowe

Odpylacze workowe mogą być stosowane w przemysłowych instalacjach odpylających, w których wymagane jest filtrowanie dużych ilości zanieczyszczonego powietrza.

Ich zaletą jest możliwość zastosowania dużej powierzchni filtracyjnej oraz dostosowania konstrukcji do parametrów konkretnej instalacji.

Odpylacze kasetowe

Odpylacze z filtrami kasetowymi znajdują zastosowanie w instalacjach, w których ważne są kompaktowe wymiary urządzenia oraz odpowiednia powierzchnia filtracyjna.

Filtry do pyłów spożywczych

W przypadku produkcji żywności należy uwzględnić specyfikę procesu oraz wymagania dotyczące zastosowanych materiałów i sposobu prowadzenia filtracji.

Dobór urządzenia powinien uwzględniać nie tylko skuteczność odpylania, ale również sposób zagospodarowania oddzielonego produktu.

Cyklony jako separatory wstępne

Cyklony wykorzystują siłę odśrodkową do oddzielania cząstek od powietrza. Mogą pełnić funkcję separatorów wstępnych, ograniczając ilość materiału trafiającego do kolejnego stopnia filtracji.

Ich zastosowanie powinno być każdorazowo oceniane na podstawie wielkości cząstek oraz parametrów konkretnego procesu.

Jakie filtry stosuje się do pyłu mącznego?

Rodzaj filtra powinien być dopasowany do właściwości pyłu oraz wymagań dotyczących oczyszczonego powietrza.

Filtry workowe

Filtry workowe są stosowane w wielu przemysłowych systemach odpylania. Odpowiedni materiał filtracyjny pozwala dostosować filtr do charakterystyki transportowanego pyłu.

Filtry kasetowe

Filtry kasetowe umożliwiają uzyskanie dużej powierzchni filtracyjnej przy stosunkowo kompaktowej konstrukcji urządzenia.

Materiały filtracyjne do przemysłu spożywczego

W zakładach związanych z produkcją żywności dobór materiału filtracyjnego powinien uwzględniać warunki procesu oraz wymagania dotyczące higieny.

Stopień filtracji a jakość oczyszczonego powietrza

Im wyższe wymagania dotyczące jakości powietrza, tym większe znaczenie ma właściwy dobór technologii filtracji.

Nie zawsze konieczne jest stosowanie najbardziej zaawansowanego filtra. Najlepsze rozwiązanie powinno wynikać z parametrów procesu i wymaganej skuteczności.

Transport pneumatyczny a odciąganie pyłu w młynie

Transport pneumatyczny i odpylanie są ze sobą związane, ale pełnią różne funkcje.

Transport pneumatyczny służy przede wszystkim do przemieszczania produktu za pomocą strumienia powietrza. Instalacja odpylająca ma natomiast za zadanie przechwytywać i usuwać zanieczyszczenia powstające podczas procesu.

Transport pneumatyczny mąki

Mąka i inne materiały sypkie mogą być transportowane za pomocą instalacji pneumatycznych. Parametry takiego systemu zależą od właściwości produktu oraz sposobu prowadzenia procesu.

Odpylanie powietrza technologicznego

Powietrze zawierające pył musi zostać odpowiednio oczyszczone przed jego dalszym wykorzystaniem lub odprowadzeniem.

Dlaczego oba systemy wymagają odpowiedniego projektu?

Nieprawidłowo zaprojektowany transport pneumatyczny może zwiększać zapylenie, a niewłaściwie dobrany odciąg może nie przechwytywać pyłu wystarczająco skutecznie.

Dlatego oba systemy powinny być analizowane w kontekście całego procesu technologicznego.

Bezpieczeństwo przeciwwybuchowe instalacji odpylania pyłu mącznego

Pyły organiczne mogą w określonych warunkach tworzyć atmosfery wybuchowe. Z tego względu odpylanie w młynie wymaga uwzględnienia zagadnień związanych z bezpieczeństwem przeciwwybuchowym.

Czy pył mączny jest wybuchowy?

Sam fakt występowania pyłu nie oznacza automatycznie wystąpienia wybuchu. Zagrożenie zależy od odpowiedniej kombinacji czynników, między innymi stężenia pyłu w powietrzu oraz obecności źródła zapłonu.

Właściwości konkretnego materiału powinny być oceniane na podstawie odpowiednich danych i analizy procesu.

W jakich warunkach może powstać atmosfera wybuchowa?

Ryzyko wzrasta w miejscach, w których drobny pył może zostać rozproszony w powietrzu w odpowiednim stężeniu.

Dlatego ograniczenie emisji pyłu oraz zapobieganie jego gromadzeniu się są ważnymi elementami bezpieczeństwa.

Strefy zagrożenia wybuchem

Klasyfikacja stref zależy od prawdopodobieństwa oraz czasu występowania atmosfery wybuchowej. Powinna być wykonana dla konkretnej instalacji i procesu technologicznego.

Elementy instalacji wymagające zabezpieczenia

W zależności od przeprowadzonej analizy zagrożeń wymagania mogą dotyczyć między innymi urządzeń filtracyjnych, wentylatorów, przewodów oraz innych elementów systemu.

Odpylanie a wymagania ATEX

Jeżeli instalacja pracuje w środowisku, w którym występuje zagrożenie wybuchem, jej projekt powinien uwzględniać odpowiednie wymagania przeciwwybuchowe.

Nie należy traktować ATEX jako dodatku do gotowej instalacji. Zagadnienia związane z bezpieczeństwem przeciwwybuchowym powinny zostać uwzględnione już na etapie projektowania.

Jak projektuje się instalację odpylania w młynie?

Projektowanie instalacji odpylającej powinno rozpocząć się od dokładnego poznania procesu technologicznego.

Określenie źródeł emisji pyłu

Pierwszym krokiem jest wskazanie wszystkich urządzeń i miejsc, w których może dochodzić do emisji.

Hermetyzacja urządzeń

W miarę możliwości należy ograniczyć przestrzeń, z której pył może wydostawać się do hali.

Hermetyzacja może znacząco ułatwić skuteczne przechwytywanie zanieczyszczeń.

Dobór punktów odciągowych

Punkty odciągowe należy rozmieszczać tak, aby skutecznie przechwytywały pył przy źródle.

Obliczenie wymaganej wydajności

Dla poszczególnych punktów określa się wymagany strumień powietrza.

Dobór średnic przewodów

Średnice powinny zapewniać odpowiednie warunki transportu pyłu oraz ograniczać straty ciśnienia.

Obliczenie strat ciśnienia

Należy uwzględnić opory wszystkich elementów instalacji.

Dobór odpylacza i filtrów

Na podstawie parametrów procesu dobiera się odpowiednią technologię separacji i filtracji.

Dobór wentylatora

Wentylator powinien zapewniać wymagany przepływ powietrza przy oporach całej instalacji.

Zaprojektowanie odbioru pyłu

Oddzielony materiał powinien być zbierany w sposób dostosowany do procesu oraz wymagań zakładu.

Uwzględnienie wymagań przeciwwybuchowych

Jeżeli analiza procesu wskazuje na możliwość występowania atmosfer wybuchowych, odpowiednie rozwiązania bezpieczeństwa należy uwzględnić już na etapie projektu.

Najczęstsze błędy przy odpylaniu pyłu mącznego

Brak odciągu bezpośrednio przy źródle pyłu

Odciąganie zanieczyszczeń dopiero po ich rozprzestrzenieniu się w hali jest znacznie mniej skuteczne niż przechwytywanie ich bezpośrednio przy urządzeniu.

Zbyt mała wydajność instalacji

Jeżeli przepływ powietrza jest niewystarczający, pył może wydostawać się poza obszar objęty działaniem odciągu.

Nieprawidłowe średnice przewodów

Źle dobrane przewody mogą powodować nadmierne straty ciśnienia lub niewystarczającą prędkość transportową.

Zbyt duża liczba kolan i zmian kierunku

Każdy element zmieniający kierunek przepływu zwiększa opory instalacji. Dlatego przebieg przewodów powinien być możliwie prosty i racjonalnie zaprojektowany.

Nieszczelna instalacja

Nieszczelności powodują niekontrolowany dopływ powietrza i mogą zmieniać parametry pracy poszczególnych punktów odciągowych.

Nieodpowiednio dobrany filtr

Filtr powinien być dopasowany do rodzaju pyłu, wymaganej wydajności oraz warunków eksploatacyjnych.

Brak odpowiedniego systemu czyszczenia filtrów

Stopniowe zanieczyszczanie powierzchni filtracyjnej powoduje wzrost oporów. Odpowiedni system czyszczenia pomaga utrzymać parametry instalacji.

Nieuwzględnienie zagrożenia wybuchem

W przypadku pyłów organicznych kwestie bezpieczeństwa przeciwwybuchowego powinny być analizowane już na etapie projektowania.

Brak regularnej konserwacji instalacji

Nawet prawidłowo zaprojektowany system wymaga okresowej kontroli filtrów, przewodów, wentylatora i urządzeń pomocniczych.

Jak utrzymać skuteczność instalacji odpylania?

Prawidłowa eksploatacja ma bezpośredni wpływ na skuteczność systemu.

Czyszczenie i kontrola filtrów

Filtry powinny być regularnie kontrolowane. Należy obserwować ich stan oraz wzrost oporów przepływu.

Kontrola szczelności przewodów

Okresowa kontrola przewodów i połączeń pozwala wykryć miejsca, przez które może przedostawać się powietrze.

Kontrola wydajności wentylatora

Zmiana parametrów pracy wentylatora może mieć wpływ na działanie wszystkich punktów odciągowych.

Opróżnianie zbiorników pyłu

Zbiorniki oraz pojemniki na oddzielony materiał powinny być opróżniane zgodnie z przyjętą procedurą eksploatacyjną.

Regularne przeglądy instalacji

Okresowe przeglądy pozwalają wykryć zużycie elementów instalacji oraz utrzymać jej parametry na odpowiednim poziomie.

Odciąganie pyłów podczas produkcji mąki - rozwiązania Mastervent

Skuteczne odpylanie produkcji mąki wymaga prawidłowego połączenia punktów odciągowych, przewodów, urządzeń filtracyjnych oraz wentylatora. Każdy element instalacji powinien być dobrany do charakterystyki konkretnego procesu technologicznego.

Mastervent dostarcza rozwiązania wykorzystywane do budowy przemysłowych instalacji odciągowych i odpylających. W zależności od potrzeb system może obejmować między innymi:

• Odpylacze przemysłowe
• Wentylatory przemysłowe
• Cyklony
• Przewody i kanały wentylacyjne
• Węże techniczne
• Kształtki wentylacyjne
• Elementy połączeniowe
• Rozwiązania filtracyjne

Przy projektowaniu instalacji należy uwzględnić ilość powstającego pyłu, liczbę punktów odciągowych, wymagany strumień powietrza, charakterystykę filtracji oraz sposób prowadzenia procesu technologicznego.

W przypadku instalacji pracujących w środowisku, w którym może występować atmosfera wybuchowa, projekt powinien dodatkowo uwzględniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.

Podsumowanie

Odciąganie pyłów w czasie produkcji mąki powinno być projektowane jako kompletny system obejmujący przechwytywanie zanieczyszczeń, transport powietrza, filtrację oraz bezpieczny odbiór oddzielonego pyłu.

Najważniejsze znaczenie ma ograniczenie emisji bezpośrednio przy źródle. Odpowiednio zaprojektowane punkty odciągowe, prawidłowo dobrane średnice przewodów, właściwa wydajność wentylatora oraz skuteczna filtracja pozwalają ograniczyć zapylenie w zakładzie.

W przypadku produkcji mąki szczególnej uwagi wymagają również zagadnienia związane z higieną procesu oraz bezpieczeństwem przeciwwybuchowym. Dlatego instalacja odpylająca w młynie powinna być dobierana indywidualnie, z uwzględnieniem charakterystyki procesu technologicznego, właściwości pyłu i warunków pracy.